Norah & Ned

Norah Vincent’ın ”Self-Made Man: One Woman’s Journey into Manhood and Back Again” , Kitabından ilhamla…

Norah Vincent, Amerikalı, feminist , gazeteci yazar. Toplumun erkeklerden ne beklediğini anlamak için tam 18 ay boyunca erkek kılığına girip ”Ned” adını alarak , erkeklerin dünyasında yaşadı. Barlara gitti, iş hayatında erkek arkadaşlar edindi, hatta kadınlarla flört etti. Sonra tüm bu deneyimlerini bir kitapta anlattı. Farklı, cesur , düşündürücü bir kitap . Vincent , bu kitap üzerine araştırma yapmak için Los Angeles Times’ ta köşe yazarlığını bırakıyor. Kitabı diğerlerinden ayıran en belirgin özelliği , yazarın kitap yayınlandıktan sonra derin bir depresyona girmesi ve 2022 yılında İsviçre’de ötenazi gerçekleştirerek hayatına son vermesidir. Ölümünden sonra tartışmalı bu kitap , medyada ve akademik ortamlarda tekrar gündem oluyor.

Ömrü boyunca erkeklerin toplum içinde ayrıcalıklı olduğunu, kadınların toplumsal rolleri nedeniyle acı çektiğini savunan Norah bir gece arkadaşıyla eğlence olsun diye, erkek kılığında dışarı çıkıyor. Her gün yürüdüğü ıssız , tehlikeli sokakta rahatça yürüdüğünü fark ettiğinde , işte bu diyerek . O gece 18 ay boyunca erkek dünyasında yaşamaya karar veriyor.

Kitabında şöyle bahsediyor.:

Bir kadın olarak bu sokakta görünmez olarak yürüyemezsiniz. O kadar güzel olmasan da ilgi çekerdiniz. Ama o gece bar masalarının yanından , erkek gruplarının arasından geçtik ancak bu defa bakmadılar. Gösterdikleri saygı , farklılık hayret vericiydi.

Bu deneyimden sonra ben bunu yaşayarak ispat edeceğim, erkekler çok ayrıcalıklı ve kadınlar erkekler tarafından eziliyor diyor. Fakat işler hiç de düşündüğü gibi gitmiyor. Her gün başka bir şok yaşıyor. Girdiği erkek kılığı kendisine acı ve hayal kırıklığı veriyor. Kadınların , toplumun kendisine karşı ilgisizliği , sevgisizliği , merhametsizliği onu tüketiyor. Flört etmeye çalıştığı kadınlar yüz vermiyor. Erkek arkadaşları duygularıyla ilgilenmiyor . iş yerinde kimse destek olmuyor. Sonunda yaşadığı ikilem ve hayal kırıklığı sonucu . Ömrü boyunca savunduğu ideolojinin ve fikirlerin temelsiz olduğunu idrak ettikten sonra tüm motivasyonunu kaybederek, İsviçre’de bir klinikte doktor kontrolünde intihar ediyor.

Bowling

Norah erkek kılığında ”Ned” olarak bir bowling takımına katılır. Başta çok zorlanır. Çünkü erkeklerin arasında o duygusal yakınlık, sohbet , iç dökme gibi kadınsal aktiviteler yoktur. Erkekler çok fazla konuşmuyorlardı ama birlikte vakit geçiriyorlardı diyor. Onların dostluğu kelimelerden çok davranışlarla kuruluydu. Bir şaka, bir omuz vurma veya içki ısmarlama gibi. Bu bölüm, erkeklerin dostluğuna kadın gözüyle bakan en güçlü anlardan biridir.

Flört Deneyimi

Yine ”Ned” kimliği ile birkaç kez kadınlarla flört etmeyi deniyor. Kadınların erkeklere şüpheyle yaklaştığını fark ediyor bu bölümde.. Bir buluşmada kadınların birinin yüzündeki ifadeyi şu cümlelerle anlatır.‘ Kadınlar için erkeklerin ne kadar ürkütücü olabileceğini fark ettim ”

O an, daha önce düşünmediği bir şeyi fark eder. Kadınların erkeklere yönelik ”güven mesafesi” aslında bir çeşit savunma refleksidir. Bu farkındalık ‘ Norah’ın hem kadınlara, hem erkeklere bakışını değiştirir.

Manastır Deneyimi :

Kitabın en ilginç ve derin bölümlerinden biri. Norah’ ın manastıra gidip erkek rahiplerle yaşadığı kısım. Orada erkeklerin sessizlik içinde Tanrı’yla baş başa kaldıklarını görür. Ama aslında bu sessizlikte yalnızlığın yankısını duyar. Bu bölümü şöyle bitiriyor.

”It made me realize that men long for intimacy, but the world gives them no language, for it.”

”Erkeklerin yakınlığa, sevgiye ne kadar özlem duyduğunu fark ettim. Ama dünya onlara bunun dililni öğretmiyor.”

”Erkekler acı çekiyor. Kadınlardan farklı sorunları var, ama hayatları daha kolay değil. ”

……..

”Erkek olarak yaşamak, hayatımda yaptığım en acı verici şeydi. Erkek olmanın güçle ilgili olduğunu sanmıştım, ama meğer baskıyla ilgiymiş. Erkeklerin ne kadar yalnız olduklarını fark ettiğimde depresyona girdim. Onların yumuşak olmalarına , ağlamalarına, başarısız olmalarına bile izin yok. Dünya onların insan olmasına izin vermiyor. . ”Erkek olmalarını istiyor.”

.……..

PS: Bu satırları okuduğumda derinden etkilendim. Bir kadının gözünden erkekliğin ağırlığını görmek sarstı. Kadınlar ağlar , dertleşir, konuşur rahatlar. Biz birbirimize kelimelerle iyi geliriz. Ama erkeklerde durum öyle değil. Onlar sessizdir, içine atar , susar. Erkek biyolojisi onları güçlü. koruyucu odaklı kılar, aynı zamanda duygularını ifade etmeyi zorlaştırır. Bu yüzden içlerinde yaşarlar çoğu şeyi, dışarıdan soğukkanlı gözükseler de , o sakinliğin altında çok şey döner. Belki de gerçek erkekliği ve kadınlığı anlamak, daha doğrusu insanı anlamak, onun yerine kendimizi koymayı göze alacak kadar cesur olduğumuz an başlar.

Norah’ nın yaptığı şey sadece bir kılık değiştirme değildi, bir nevi ”empati deneyiydi.” Bunu yaparak , hepimizin göremediği bir şeyi görünür kıldı. Bu açıdan bakarsak, cesur ve anlamlıydı. Akademik çevrelerde , etik açıdan tartışma başlattı. İnsanların haberi olmadan ,onların hayatına ”deney” olarak girmesi, gri bir alan yarattı.

”Erkeklerin duvarlarını içeriden gözlemlemeye cesaret eden…

Norah & Ned

‘‘ RIP‘ ”